"ROLA WSPÓŁDZIAŁANIA SPECJALISTÓW Z RODZICAMI DZIECI OBJĘTYCH WCZESNYM WSPOMAGANIEM ROZWOJU." Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - co to jest i w jakim celu się prowadzi? Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka jest to wielospecjalistyczna, kompleksowa opieka nad dzieckiem z tak zwanej grupy ryzyka. Są to dzieci urodzone z potocznie nazywanej "trudnej ciąży" czyli ciąży zagrożonej, przedwczesnej, przenoszonej. Są to również dzieci po porodzie przebiegającym z różnorodnymi komplikacjami, które mogły stać się przyczyną uszkodzenia centralnego układu nerwowego. Są to także dzieci urodzone z wadami genetycznymi, wrodzonymi. Nad rozwojem psychoruchowym dziecka czuwają specjaliści wczesnego wspomagania rozwoju: psycholog, logopeda, oligofrenopedagog, surdopedagog, tyflopedagog, rehabilitant usprawniający sferę ruchową. Psycholog zajmuje się diagnostyką rozwoju psychoruchowego, opieką psychologiczną zarówno dziecka jak i jego rodziny. Udziela szeroko rozumianego wsparcia rodzicom, przede wszystkim jednak o charakterze informacyjnym. Logopeda odpowiada za diagnozę i terapię mowy. Specjaliści z zakresu pedagogiki specjalnej (oligofrenopedagog, surdopedagog i tyflopedagog) realizują programy terapii mające na celu usprawnianie i stymulowanie rozwoju psychoruchowego dziecka. Rehabilitanci natomiast szczegółowo diagnozują oraz usprawniają rozwój ruchowy. Konieczna jest oczywiście współpraca pomiędzy specjalistami, polegająca na sprawnej wymianie informacji oraz wspólnym ustalaniu i trzymaniu się głównych kierunków oddziaływań terapeutycznych wobec danego dziecka. Celem wczesnego wspomagania rozwoju jest jak najszybsze zdiagnozowanie zaistniałych czynników, które mogą blokować prawidłowy rozwój małego człowieka oraz wieloprofilowe, całościowe oddziaływanie specjalistów w celu umożliwienia jak najbardziej prawidłowego, swobodnego rozwoju dziecka. Dlaczego ważna jest współpraca z rodzicami w obszarze wczesnego wspomagania rozwoju? W zakresie oddziaływań każdego ze specjalistów współpraca z rodzicami jest kluczowym elementem wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Trudno bowiem wyobrazić sobie, iż kilkakrotne działania terapeutyczne mogą być skuteczne bez ich powielania na co dzień przez rodziców, w środowisku podstawowym, jakim jest najbliższe otoczenie społeczne dziecka. Chodzi tu wprost o częstotliwość danych oddziaływań. Jeśli będą one wykonywane rzadko, wybiórczo nie można liczyć na znaczące efekty pracy terapeutów. Dlatego zrozumienie przez rodziców celowości, charakteru i sposobu terapeutycznych oddziaływań stanowi podstawę do owocnej współpracy pomiędzy specjalistą a rodzicem. Rodzic musi znać konkretny CEL i EFEKT tego co robimy z dzieckiem. Odpowiadamy mu tym samym na pytanie: "Po co są dane działania terapeutyczne?" oraz "Co dzięki tym działaniom osiągniemy?". Musi również wiedzieć W JAKI SPOSÓB prowadzić określone działania, czyli co konkretnie może z dzieckiem robić w warunkach domowych. Informacje przekazywane rodzicowi koniecznie muszą być dla niego ZROZUMIAŁE. Aby tak się stało informujemy bardzo konkretnie i lapidarnie, dobierając i kontrolując słownik, którym się posługujemy w kontakcie z danym rodzicem. Dbamy, aby wszystkie zwroty "fachowe" przez nas przekazywane były rozumiane jednoznacznie przez rodzica. Forma, zakres i rodzaj współpracy oraz współdziałania pomiędzy rodzicem a specjalistami określone są w specjalnie przygotowanym Kontrakcie, z którym rodzice dziecka zapoznają się i który akceptują własnym podpisem. Tym samym zobowiązują się do przestrzegania określonych zasad współpracy. Zasady obejmują podstawowe reguły spotkań terapeutycznych takie, jak: punktualne i systematyczne uczestnictwo w proponowanych (indywidualnych lub grupowych) zajęciach, powiadamianie o przewidzianej nieobecności dziecka, a także informowanie specjalistów o badaniach, zabiegach, sytuacji zdrowotnej, opiece medycznej i farmakologicznej dziecka oraz zmianie w sytuacji rodzinnej i warunkach życiowych. Zasady obejmują także konieczność wykonywania badań i konsultacji specjalistycznych, dzielenia się efektami oddziaływań terapeutycznych oraz informowanie o obserwowanych zmianach w zachowaniu dziecka. Rodzic składa również oświadczenie, iż nie korzysta z zajęć wczesnego wspomagania rozwoju w innej placówce. Wielospecjalistyczne kompleksowe oddziaływania, rozpoczęte odpowiednio wcześnie u dziecka i prowadzone systematycznie przy współpracy i świadomej aktywności rodziców, pozwalają często korygować delikatne nieprawidłowości w takim stopniu, który umożliwia prawidłowe funkcjonowanie małego człowieka w późniejszym okresie życia. Natomiast u dzieci ciężej uszkodzonych wczesne wspomaganie jest szansą na pełniejszy rozwój, a tym samym osiąganie wyżyn własnych możliwości rozwojowych. Tak czy inaczej, aby skuteczność działań terapeutycznych była jakkolwiek zauważalna i co najważniejsze odczuwalna dla dziecka, aktywność i zaangażowanie jego rodzica podczas terapii są po prostu konieczne. opracowała mgr Katarzyna Kowalska